ВЭГДС (видеоэзофагогастродуоденоскопия) — бұл асқазан-ішек жолының жоғарғы бөлімдерін бейнекамера көмегімен тексерудің заманауи эндоскопиялық әдісі.
Бұл зерттеу онкологиялық ауруларды ерте анықтау мақсатында диагностикалық және емдік-диагностикалық мақсатта жүргізіледі.
ВЭГДС — гастроскопияның бір түрі, оның барысында дәрігер:
- өңешті;
- асқазанды;
- он екі елі ішекті қарайды.
Кәдімгі гастроскопиядан айырмашылығы — зерттеу кезінде жоғары сапалы бейнені экранға шығаратын бейнежүйе қолданылады.
Процедура қалай жүргізіледі:
Ауыз арқылы ұшында камерасы мен жарық көзі бар жұқа, иілгіш түтік (эндоскоп) енгізіледі.
Дәрігер:
- шырышты қабықты қарайды;
- биопсия алады;
- қабыну, жаралар мен ісіктерді анықтайды.
ВЭГДС тағайындалады:
- асқазанның ауырсынуы;
- қыжыл;
- жүрек айну, құсу;
- жара немесе гастритке күдік;
- қан кетулер кезінде.
Сонымен қатар:
- гастрит;
- ойық жара ауруы;
- асқазан обыры сияқты ауруларды анықтауға қолданылады.
Қажет болған жағдайда дәрігер:
- полипті алып тастай алады;
- биопсия алады.
Қарсы көрсетілімдер:
- соңғы 6 ай ішінде болған инфаркт немесе инсульт;
- аорта аневризмасы;
- айқын неврастения;
- жиі ұстамамен өтетін жүректің ишемиялық ауруы (стенокардия);
- жүрек ырғағы мен өткізгіштігінің бұзылыстары;
- мұрын-жұтқыншақ пен бадамша бездердің жедел қабынуы;
- жүрек-өкпе жеткіліксіздігі;
- перитонит;
- асқазан және он екі елі ішек жарасының тесілуі.
ВЭГДС-ке (видеогастродуоденоскопия) дайындық
Процедурадан 2–3 күн бұрын:
Алкогольді алып тастау, мүмкіндігінше ауыр тағамдарды шектеу: қуырылған, майлы, ащы тағамдар, кешке артық тамақтанбау.
Егер дәрілік препараттар қабылдап жүрсеңіз (әсіресе қанды сұйылтатын, қысымға, диабетке қарсы) — оларды уақытша түзету қажет пе, дәрігерден нақтылау керек.
Алдыңғы күні кешке
18:00–19:00 дейін жеңіл кешкі ас (ботқа, омлет, қайнатылған тауық еті, йогурт).
Кешкі астан кейін — тамақ ішпеу. Кешке дейін газсыз су ішуге болады.
Процедура күні
Кемінде 8 сағат тамақ ішпеу. 4–6 сағат бұрын су ішпеу (кейде бірнеше жұтым суға рұқсат етіледі).
Таңертең темекі шекпеу, сағыз шайнамау. Асқазан толық бос болуы тиіс.
Видеоларингоскопия (ВЛС)
Бұл көмейді камера көмегімен тексерудің заманауи әдісі, ол дәрігерге дауыс байламдары мен тыныс жолдарын толық қарауға мүмкіндік береді.
Онкологиялық ауруларды ерте анықтау мақсатында диагностикалық және емдік-диагностикалық ларингоскопия жүргізіледі.
Процедура кезінде бағаланады: дауыс байламдары, көмей, көмей қақпақшасы, шырышты қабықтың жағдайы.
Зерттеу жүргізуге көрсеткіштер: тыныс алудың қиындауы, тамақта бөгде заттың болуы, жұтынудың қиындауы, дауыстың болмауы немесе өзгеруі, тамақтағы ауырсыну, ларингит, дауыс байламдарының түйіндері, көмей обыры.
Ларингоскопия кейбір аурулар кезінде диагнозды нақтылау үшін қосымша зерттеу ретінде де тағайындалады.
Салыстырмалы қарсы көрсетілімдер: бронхиалды астма (ауыр ағымда), жүректің ишемиялық ауруы, психикалық аурулар, инсульт.
Ларингоскопияға дайындық:
Зерттеу күні кез келген тағам қабылдауға тыйым салынады, тіпті процедура түстен кейін жүргізілсе де. Таңертең темекі шегу және таблетка немесе капсула түріндегі дәрілік препараттарды ішке қабылдау ұсынылмайды.
18:00–19:00 дейін жеңіл кешкі ас (ботқа, омлет, қайнатылған тауық еті, йогурт).
Кешкі астан кейін — тамақ ішпеу. Кешке дейін газсыз су ішуге болады.
Процедура күні
Кемінде 8 сағат тамақ ішпеу. 4–6 сағат бұрын су ішпеу (кейде бірнеше жұтым суға рұқсат етіледі).
Видеоректосигмоидоколоноскопия (ВКС)
Бұл тоқ ішекті бейнекамера көмегімен тексерудің заманауи эндоскопиялық әдісі.
Қаралады: тік ішек, сигма тәрізді ішек, бүкіл тоқ ішек.
Ал «видео» — бейнені экранға шығаратын заманауи камера қолданылатынын білдіреді.
Онкологиялық ауруларды ерте анықтау мақсатында диагностикалық және емдік-диагностикалық колоноскопия жүргізіледі.
Зерттеу анықтауға көмектеседі: қабынуларды, жараларды, полиптерді, ісіктерді, қан кетулерді.
Соның ішінде: колит, ішек полиптері, тоқ ішек обыры сияқты ауруларды.
Зерттеуге көрсеткіштер:іштің төменгі бөлігіндегі ауырсыну, тоқ ішек ісігіне күдік, тоқ ішектің қабыну ауруларына күдік, анемия, салмақ жоғалту, іш қату немесе іш өту, 40–50 жастан кейін скрининг.
Зерттеуге қарсы көрсетілімдер: шок, жедел миокард инфаркті, жедел инсульт, перитонит, ішектің тесілуі.
Процедураның өтуі: анальды тесігі арқылы иілгіш эндоскоп енгізіледі, ішек аздап ауамен кеңейтіледі, бейне экранға шығарылады.
Дәрігер бірден: полипті алып тастай алады, биопсия алады.
Ішекті дайындау схемасы (колоноскопия)
Экиклен күні және уақыты ________________
1-ші күн: _____________
Белгіге дейін сұйылтылған 500 мл ерітінді және 1 литр сұйықтық қабылдау керек.
- 1-ші флакон ішіндегісін өлшеуіш шыныаяққа құйып, белгіге (500 мл) дейін сумен сұйылтыңыз. Алынған ерітіндіні 1 сағат ішінде ішіңіз.
- Содан кейін келесі сағат ішінде 1 литр су ішіңіз (немесе рұқсат етілген мөлдір сұйықтық)
2-ші күн:
Белгіге дейін сұйылтылған 500 мл ерітінді және 1 литр сұйықтық қабылдау керек. (процедура басталғанға дейін 4 сағаттан кешіктірмей қабылдауды аяқтау маңызды)
- 1-ші флакон ішіндегісін өлшеуіш шыныаяққа құйып, белгіге (500 мл) дейін сумен сұйылтыңыз. Алынған ерітіндіні 1 сағат ішінде ішіңіз.
- Содан кейін келесі сағат ішінде 1 литр су ішіңіз (немесе рұқсат етілген мөлдір сұйықтық)
Өзімен бірге: жайма, үй ішіне киетін аяқ киім.
Ректороманоскопия (РРС) – бұл іштің төменгі бөлігін эндоскопиялық зерттеу
Ректороманоскопия процедурасында дәрігер: Онкологиялық ауруларды ерте анықтау үшін диагностикалық сигмоидоскопия жүргізу.
РРС дәрігер тексеретін процедура: тік ішек, сигма тәрізді ішектің бөлігі.
Ол арнайы құрылғының (ректоскоптың) көмегімен жүзеге асырылады.
Бұл анальды сфинктерден 25-30 см тереңдіктегі барлық патологиялық өзгерістерді елестетуге мүмкіндік береді. Процедура шырышты қабықты сырттай бағалауға ғана емес, қажет болған жағдайда оны әрі қарай зерттеу үшін күдікті аймақтан тіндердің биопсиясын жасауға мүмкіндік береді.
Зерттеуге көрсеткіштер: нәжістегі қан, анус аймағындағы ауырсыну, іш қату немесе диарея, геморрой, проктит, ішек полиптеріне күдік.
Ішекті дайындау схемасы (ректороманоскопия)
Экиклен күні және уақыты ________________
1-ші күн: _____________
Белгіге дейін сұйылтылған 500 мл ерітінді және 1 литр сұйықтық қабылдау керек.
- 1-ші флакон ішіндегісін өлшеуіш шыныаяққа құйып, белгіге (500 мл) дейін сумен сұйылтыңыз. Алынған ерітіндіні 1 сағат ішінде ішіңіз.
- Содан кейін келесі сағат ішінде 1 литр су ішіңіз (немесе рұқсат етілген мөлдір сұйықтық)
2-ші күн:
Белгіге дейін сұйылтылған 500 мл ерітінді және 1 литр сұйықтық қабылдау керек. (процедура басталғанға дейін 4 сағаттан кешіктірмей қабылдауды аяқтау маңызды)
- 1-ші флакон ішіндегісін өлшеуіш шыныаяққа құйып, белгіге (500 мл) дейін сумен сұйылтыңыз. Алынған ерітіндіні 1 сағат ішінде ішіңіз.
- Содан кейін келесі сағат ішінде 1 литр су ішіңіз (немесе рұқсат етілген мөлдір сұйықтық)
Өзімен бірге: жайма, үй ішіне киетін аяқ киім.